# Zwart water, grijs water en bilgewater: wat mag waar heen?

> Zes soorten afvalwater aan boord in één tabel: wat in Nederland overboord mag, wat naar de haven moet en wat de haven moet innemen.

URL: https://vuilwater.info/zwartengrijswater/  
Gepubliceerd: 2026-11-18  
Categorie: Legen en onderweg  
Door: Redactie Vuilwater.info

Toiletwater (zwart water) is in Nederland verboden om te lozen. Douche, afwas en wasmachine (grijs water) mogen overboord, urine ook als de vaste delen worden opgevangen; bilgewater en de inhoud van een chemisch toilet of tank lever je in de haven in.

## Wat is zwart, grijs en bilgewater?

**Drie soorten, met als verschil waar het water vandaan komt.**

- **Zwart water** is wat uit het toilet komt: ontlasting, urine en spoelwater.
- **Grijs water** is het overige huishoudelijke afvalwater: douche, wastafel, afwas en wasmachine.
- **Bilgewater** verzamelt zich onder in de boot en kan olie en brandstof bevatten.

## Wat mag overboord en wat niet?

**Zwart water niet, grijs water wel, en bilgewater lever je in de haven in.** Het toiletwaterverbod geldt voor al het Nederlandse oppervlaktewater, ook de Waddenzee, het IJsselmeer, de Westerschelde en de Dollard. Hier staat het in één tabel, met de stand van 18 november 2026:

| Soort | Overboord in Nederland? | Waar dan heen? | Moet de haven het innemen? |
|---|---|---|---|
| Zwart water uit toilet of tank | Nee | Uitpompstation, tank leegzuigen | Ja, via het vuilwaterriool |
| Urine | Ja, als de vaste delen zijn opgevangen | Direct in het water | Niet van toepassing |
| Vaste delen van een droogtoilet | Nee | Bij het huisvuil | Niet bij de innameplicht genoemd |
| Douche, afwas, wasmachine | Ja | Overboord | Niet nodig |
| Chemisch toilet | Nee | Haven, via de rioolaansluiting | Ja |
| Bilgewater | Bevestigd verbod ontbreekt, zie hieronder | Haven | Ja |
| Gezuiverd toiletwater | Ja, bij een zuivering met typegoedkeuring | Overboord | Niet van toepassing |

Het toiletwaterverbod staat uitgewerkt in [wat je wel en niet mag lozen](https://vuilwater.info/lozingsverbod/). Droogtoiletten staan in [droogtoilet op de boot](https://vuilwater.info/droogtoilet/).

## Bilgewater en olie

**Lever bilgewater in de haven in.** Een jachthaven moet bilgewater van alle pleziervaartuigen innemen, zonder aparte kosten, ook voor wie tijdelijk een ligplaats heeft. De kosten mogen in het liggeld zitten.

Welk artikel een particuliere schipper het overboord pompen van bilgewater verbiedt, hebben we niet kunnen bevestigen. Dat laat de vraag over overboord pompen dus open. Ons advies, geen regel uit een bron: bevat je bilge olie of brandstof, dan hoort het niet in het water, en de haven moet het toch innemen.

De 20 mg/l die je tegenkomt, hoort bij de haven. Een jachthaven die bilgewater via een olieafscheider loost, mag in het afvalwater maximaal 20 milligram olie per liter hebben. Dat is een eis aan de installatie van de haven.

## Grijs water: wat mag, wat is verstandig?

**Grijs water mag overboord.** IPLO noemt het expliciet: al het andere huishoudelijke afvalwater van een pleziervaartuig mag in het oppervlaktewater. Dat staat los van het toiletwaterverbod.

Wat wij erbij zeggen is advies en geen regel: gebruik weinig zeep en vet in kleine, stilstaande wateren of een haven waar je lang ligt. Wil je het liever kwijt, dan neemt een jachthaven huishoudelijk afvalwater in.

## Afgeven in de haven

**Een jachthaven moet bilgewater, huishoudelijk afvalwater en de inhoud van chemische toiletten innemen.** Dat staat voor jachthavens in paragraaf 4.58 van het Besluit activiteiten leefomgeving. De inhoud van een chemisch toilet mag na normaal gebruik via de rioolaansluiting; zie [chemisch toilet aan boord](https://vuilwater.info/mobielchemisch_toilet/). Over de drempel waarboven een haven hieronder valt (meer dan 50 ligplaatsen, of geen ondergrens) zijn de officiële pagina's niet eenduidig; zie [waar je je tank leegt](https://vuilwater.info/vuilwater_uitpompstations/).

Vaar je naar het buitenland, dan gelden andere regels: in Zweden is lozen volgens de RYA volledig verboden. Dat staat in [lozen in het buitenland](https://vuilwater.info/buitenland/).

## Veelgestelde vragen

### Mag grijs water van de douche en de afwas overboord?

Ja. Volgens IPLO mag al het andere huishoudelijke afvalwater van een pleziervaartuig, zoals douche, afwas en wasmachine, in het oppervlaktewater.

### Mag urine overboord?

Ja, als de vaste delen worden opgevangen. Dat zegt IPLO op de pagina over lozen vanaf pleziervaartuigen.

### Moet een haven mijn bilgewater innemen?

Ja. Een jachthaven moet bilgewater, huishoudelijk afvalwater en de inhoud van chemische toiletten van alle pleziervaartuigen innemen, zonder aparte kosten.

### Hoeveel olie mag er in lozingswater van een haven zitten?

Afvalwater dat een jachthaven via een olieafscheider loost, mag maximaal 20 mg olie per liter bevatten (art. 4.679 Bal). Dat is een eis aan de haven, niet aan jou.
